Search for content, post, videos

ТРНИНKА: Храна, пијалок и лек!

Со чај од трнинка луѓето добиваат натчовечка сила! Докажано е дека плодовите од трнинка имаат благо лаксативно дејство, додека цветните препарати имаат благо диуретично дејство. Цвеќиња и плодови од трнинка може да се најдат во различни чаеви за „чистење“ на крвта и во чаеви кои се препорачуваат за болести на бубрезите и мочниот меур. Трнинката има своја одлична примена во кујната. Ви пренесуваме голем број корисни рецепти кои се вистинско освежување за исхраната, а воедно се и ефикасен лек. Трнинката (Prunus spinosa L.) на нашите простори е познат под различни имиња: дива слива, црн трн, грмушка… Некогаш ова растение било широко користено во народната медицина поради неговото исклучително лековито својства. Но, нејзината употреба се намалува во последниве години. Иако може да се користи и во исхраната, нејзините специјалитети стануваат се поретки на трпезите. Затоа, кога ќе се спомене името на ова растение, не е невообичаено оние кои велат дека трнинката-дивата слива е малку заборавен вкус од нивното детство. Трнинката расте на пасишта, сончеви ридови, шумски рабови или како жива ограда. Расте во речиси цела Европа и делови од Северна Африка. Високата грмушка, со раширени трнливи гранки, е полна со бели цветови со пријатен мирис, кои цветаат во март и април. Плодот е топче, темно сино, коскено, со дијаметар од околу 1 cm. Цветот и кората содржат танини и горчливи материи, стеблото и листовите содржат калиум, калциум и флавоноидни хетероиди, а плодот содржи пектин, јаболкова и цијановодородна киселина, како и витамин Ц. Плодовите од трнинка почнуваат да созреваат во август, но остануваат на дрвото и до зима, бидејќи тие се цврсто прицврстени за гранките. Најчесто се берат откако неколку пати ќе бидат „попарени“ од мраз, бидејќи тогаш се највкусни. Целото растение многу потсетува на дива, мала, бодликава слива, па оттука и името дива слива. Лековити делови на растението се цветовите кои се собираат во април и мај, но и корените и кората кои се собираат главно во октомври и ноември.  Бидејќи плодовите се берат во доцна есен, кога поради временските услови не е можно природно да се исушат, треба да се сушат со умерена вештачка топлина, притоа внимавајќи добро да се исушат без да изгорат.

Од историјата на трнинката – Врз основа на некои наоди на семки од трнинка од неолитот (најмладиот период од каменото доба), се заклучува дека употребата на плодовите на ова диво овошје за јадење е античка. Наодите од овие историски студии покажале дека трнинката – како овошје ја јаделе старите Римјани. Тоа најдобро го покажуваат записите на Плиниј, кои покажуваат дека трнинката била позната како лековито растение кај римските и грчките лекари. За време на Втората светска војна на нашите простори од трнинка се добивало брашно. Исушените трнинки прават и многу вкусен чај. Компотот од јаболка, круши или сливи се подобрува ако додадете една лажичка суви трнинки. Таквите овошни компоти не се само вкусни, туку и лековити. Во Русија, овие плодови се користат за производство на добро познатиот и ценет алкохолен пијалок – ракија терновка. Во Франција наместо маслинки се користат трнинка кисели во оцет. Посебно се познати француските ликери подготвени од семки од трнинка. Во француските и германските прирачници има безброј упатства за преработка на трнинка во овошни сокови, вино, ракија, оцет и ликер, како и компоти, желеа, мешани мармалади и конзервирање на зрели плодови со сушење. Листовите од трнинка во некои делови се користат како замена за тутунот и рускиот чај.

Лековити својства на трнинката – трнинка исто така е исклучително лековита. Плодовите, кората и коренот на трнинката се користат во народната медицина уште од античко време. Супстанциите содржани во цветот има многу мала количина на гликозид што содржи цијановодородна киселина. Плодовите содржат витамин Ц, танин, јаболкова киселина, други органски киселини и шеќер. Тие се сосема безопасно и безбедно средство за негување и зајакнување на желудникот. Докажано е дека плодовите од трнинка имаат благо лаксативно дејство, додека цветните препарати имаат благо диуретично дејство. Цветовите и плодовите од трнинка може да се најдат во различни чаеви за слабеење и „чистење“ на крвта, како и во чаеви кои се препорачуваат за болести на бубрезите и мочниот меур.

Овошен сируп од трнинка – Зрелите плодови од трнинка се варат додека не станат целосно меки и се истиснуваат низ сито, газа или низ густа цедалка. Добиениот сок се меша со еднаква количина цветен мед, се става во стаклени тегли и се чува на ладно и темно место. Лажичка подготвен сируп, наутро и навечер, го зајакнува желудникот и помага при гнојни акни во устата. Чај против умор – Во еден литар зовриена вода ставете една лажица трнинки и варете три минути. Потоа тргнете го тенџерето од оган и оставете да се излади. Исцедете го целосно ладниот овошен чај од трнинка и пијте го (неколку пати, во лесни голтки) во текот на денот. Овој чај помага за ублажување на заморот. Посебно се препорачува за спортисти и постари лица. Чај за стомак, бели дробови и осип – Врз 40 гр свежо или 5 грама исушен цвет на трнинка истурете 1/4 литар врела вода и варете една минута. Пијте по една шолја чај дневно, во голтки, еден месец. Ова ќе ги исчисти желудникот и цревата. А кога овој чај се процедува и се вари со лажица мед и се пие по 2-3 шолји дневно, на секои половина час по една лажица, тој е многу добар лек против пневмонија и трахеит, го омекнува слузот и го олеснува искашлувањето. Против осип кај децата се дава по 1 чаша од овој чај дневно, така што количината се пие на четири дела. Срце – Прашокот од мелени сушени цветови на трнинка ја ублажува болката околу срцето и притисокот околу црниот дроб. Се зема, на врвот на лажичка наутро и навечер, половина час пред јадење. Цветовите од трнинка се мешаат со мед и се оставаат да отстојат 3 до 4 недели. Се земаат по една мала лажичка неколку пати на ден. Така го зајакнуваат срцето. Стомак – Исцеден овошен сок од трнинка го лекува воспалениот стомак и одлично делува против жолтица. Уста и нос – Овошниот сок од трнинка, измешан со лушпа од корени од трнинка, е добар лек за гаргара и плакнење на устата, како и за смирување на крварењето од носот. Простата – Чајот од цвет од трнинка, кој се зема одредено време, народната медицина го препорачува како многу добар лек против зголемување на простатата. Варење на храната – Плодовите на трнинката преработено во вкусен џем ја подобрува работата на цревата. Овој џем особено се препорачува за деца кои страдаат од неправилна столица. Настинка – Против настинка се се пие чај од лушпа од корен од трнинка.

С.Ј.